Particulier natuurbeheer als belangrijke schakel in een veerkrachtig landschap

Binnen Grenspark Kalmthoutse Heide werken private natuureigenaren, terreinbeherende organisaties en lokale besturen samen aan een sterk en biodivers landschap. Een mooi voorbeeld daarvan vinden we op privaat landgoed Groote Meer in Ossendrecht, waar eigenaar Jean-Benoît Cogels en beheerder-adviseur Anton Vos werken aan een bos dat beter bestand is tegen klimaatverandering, droogte en stikstof.

Gericht beheer, met oog op de toekomst

Het beheer op Groote Meer gebeurt op verschillende manieren, elk met een eigen doel voor de lange termijn.

Zo worden rododendrons verwijderd, die andere planten en dieren dreigen te verdringen. Op de vrijgekomen plekken worden nieuwe bomen aangeplant: verschillende soorten worden bewust gemengd, met het oog op een bos met meer variatie in soorten en leeftijden. Dat maakt het bos veerkrachtiger tegen de gevolgen van klimaatverandering.

Ook snoeihout krijgt een tweede leven. In plaats van het af te voeren, wordt het verwerkt tot takkenrillen. Die bieden schuilplekken en voedsel aan insecten, knaagdieren en andere soorten, en dragen zo bij aan de biodiversiteit op het landgoed.

Daarnaast wordt gewerkt aan de weerbaarheid tegen natuurbrand: brandweerroutes zijn verbreed en vrijgemaakt, zodat het gebied bij calamiteiten sneller en veiliger bereikbaar is.

Een sleutelrol in het grotere ecosysteem

Groote Meer speelt een sleutelrol in het grotere ecosysteem van Grenspark Kalmthoutse Heide. Het landgoed ligt op de Brabantse Wal en fungeert als infiltratiegebied: water dat hier valt, begint vanuit dit hoger gelegen gebied zijn weg naar beneden te vinden.

Een deel van het gebied is niet toegankelijk voor bezoekers: de ecologisch kwetsbare kern is afgesloten. Die afgesloten kern biedt de nodige rust aan soorten die gevoelig zijn voor verstoring. Tegelijk kan men volledig rond het gebied wandelen en is ook het oefenterrein opengesteld. Zo reikt de betekenis van dit particuliere beheer verder dan de grenzen van het landgoed zelf.

Wat op Groote Meer gebeurt, laat zien hoe gericht beheer verschillende doelen tegelijk kan dienen: een bos dat beter bestand is tegen klimaat en droogte, een landschap dat weerbaarder is tegen natuurbrand, en een gebied dat toch beleefbaar blijft voor wandelaars. Een inspirerend voorbeeld van hoe particulier natuurbeheer bijdraagt aan een veerkrachtig en beleefbaar landschap.

Journalist Vincent Krijtenburg kwam ter plaatse en legde het verhaal vast in een mooie reportage voor ZuidWest Update. Lees het volledige verhaal.