Aan de rand van de Kalmthoutse heide in het Stappersven ligt de Nol, een voormalig veengebied dat dreigt uit te drogen. Als een veengebied droogvalt, komt alle CO2 vrij die duizenden jaren geleden opgeslagen werd in de grond. Om dit tegen te gaan moet het veen voldoende nat blijven en hersteld worden. Daarom plaatste Natuurpunt, in het kader van het Europees project Interreg CANAPE, een foliescherm van 1000 meter lang en 5 m diep rondom het gebied om het nat te houden.
De Nol is een voormalig veengebied waar sinds de 14e eeuw turf ontgonnen is en waar nog 32 ha veen in de bodem voorkomt. “Om het veen te behouden, plaatsen we een foliescherm zodat het gebied een hogere waterstand krijgt. Zo komt het veen niet in contact met de lucht, waardoor het niet afgebroken wordt en de opgeslagen CO2 niet vrijkomt. Op lange termijn zal het veen zelfs weer aangroeien en extra CO2 opslaan”, zegt Frederik Naedts (Natuurpunt Beheerder Stappersven). “Nu heeft het veen erg te lijden onder verdroging. Dat komt deels door de omliggende grachten die de aanpalende landbouwpercelen droog moeten houden en deels door de zomers die alsmaar droger worden. Door dit foliescherm te plaatsen, blijft het kostbare water in het gebied zonder dat aanpalende eigenaars hinder ondervinden. En doordat het water langer vastgehouden wordt, zal ook het diepere grondwater aangevuld worden wat de drinkwatervoorziening ten goede komt.”
Veengebied De Nol waar het foliescherm geplaatst is © Frederik Naedts
Vernatting is een meerwaarde voor natuur en klimaat
“Een hoger waterpeil is ook interessant voor zeldzame planten zoals zonnedauw, veenpluis en veenmossen. Die komen nu in de verdrukking door het pijpenstrootje, een gras dat diep kan wortelen en nog een extra duw in de rug krijgt door het teveel aan stikstof dat jaarlijks uit de lucht valt. Die vernatting is ook interessant voor vogels die van veen en rust houden. We denken hierbij in de eerste plaats aan de kraanvogel die aan een opmars bezig is in de lage landen. De verwachting is dat binnen 10 jaar ook een paartje in de Kalmthoutse heide zal broeden, maar wij hopen er stiekem op dat we niet zo lang hoeven te wachten”, aldus Frederik Naedts.
In Nederland en Denemarken, waar nog meer veengebieden voorkomen, passen ze deze methode al decennia toe. Voor Vlaanderen is het een nieuwe techniek.
De kosten van de werken bedragen 270.000 euro en worden uitgevoerd met steun van Vlaanderen en de Europese Unie (Interreg CANAPE).