Grauwe klauwier keert na halve eeuw terug naar het Grenspark
De Grauwe klauwier is een prachtig gekleurde vogel die vroeger een ruime verspreiding kende, maar al enkele decennia verdwenen was uit de Kalmthoutse heide. De soort doet echter terug zijn intreden en geeft daarmee extra kleur aan de Kalmthoutse heide.
(Foto: jonge Grauwe klauwier door Bram Vogels)
Het verdwijnen van de soort
De Grauwe klauwier kent een ruime verspreiding binnen Europa, maar in West-Europa heeft de soort heel moeilijke tijden gekend. In de Kalmthoutse heide dateert het laatste gekende broedgeval zelfs al van 1967. Aan Nederlandse zijde heeft de soort het iets langer uitgehouden, namelijk tot 1976. Dit laatste broedgeval vond plaats in een boomgaard, maar toen deze gekapt werd was de soort volledig verdwenen uit Grenspark Kalmthoutse Heide als broedvogel.
Terug uit een diep dal
De soort kruipt de laatste jaren heel traag uit een zeer diep dal en lijkt redelijk goed te reageren op beheermaatregelen. De soort moet het hebben van de kleinschaligheid in het landschap met houtkanten, bramen, voldoende grote insecten, extensief beheerder graslanden, … Een combinatie die niet meer terug te vinden is in de stilaan compleet uitgeklede landbouwgebieden. De soort verkiest dan ook de meer extensief beheerde gebieden met voldoende afwisseling en voedsel, die gelukkig stilaan terug te vinden zijn in de Kalmthoutse heide.
Broedgevallen in de Kalmthoutse Heide
De voorgaande jaren werden al wel vaker Grauwe klauwieren waargenomen in de Kalmthoutse heide, maar dit was tot hiertoe steeds op doortrek naar hun broed- of overwinteringsgebieden. Dat veranderde dit voorjaar toen er een baltsend paartje werd waargenomen. Niet veel later gevolgd door een tweede koppel dat zich vestigde. Hoewel het eerste koppel het voor bekeken hield, bracht het tweede koppel wel succesvol drie jongen groot. Aan Vlaamse zijde was het dus maar liefst 53 jaar geleden dat de soort nog eens tot broeden kwam. Ook aan Nederlandse zijde was er goed nieuws en werden twee succesvolle broedgevallen ontdekt in het Grenspark.
Een lange weg naar Afrika
Hoewel de jongen nog maar goed en wel twee weken kunnen vliegen, staat hen al een grote uitdaging te wachten. De soort overwintert in Afrika en dat is geen sinecure om daar te geraken. De meeste van onze broedvogelsoorten die overwinteren in Afrika vliegen ruwweg in een rechte lijn van hieruit naar het zuiden en vervolgen hun weg over de Middellandse zee en over de Sahara. De Grauwe klauwier is hierin wat een buitenbeentje en vliegt eerst helemaal naar het zuidoosten om via Oost-Afrika verder naar het zuiden af te zakken. In het voorjaar volgen ze opnieuw deze weg, waardoor het een van de broedvogels is die het laatste terugkeert uit zijn overwinteringsgebieden. Afwachten dus of we volgend jaar na een zeer lange reis de Grauwe klauwieren terug mogen verwelkomen in het Grenspark.